Homosalat

Jak działa

Homosalat pochłania część promieniowania UVB, a przed UVA nie chroni, dlatego w kremach zawsze występuje razem z innymi filtrami. Jest fotostabilny: w teście z naświetlaniem ubyło go najwyżej 2,7%. W bazie CosIng ma też funkcję substancji zapachowej.

Homosalat przenika do krwi. W badaniu klinicznym, przy nakładaniu sprayów na 75% powierzchni ciała cztery razy dziennie, jego stężenie w osoczu sięgało 13,9-23,1 ng/ml, a próg 0,5 ng/ml przyjęty przez amerykańską FDA przekroczyło już pierwszego dnia. SCCS przyjął w obliczeniach wchłanianie przez skórę 5,3% dawki. W badaniach in vitro rozkładał się m.in. do kwasu salicylowego; wykrywano go też w mleku kobiecym.

Dla kogo

• kremy z filtrem do twarzy: tylko w nich homosalat jest w UE dozwolony
• osoby, które dobrze tolerują filtry organiczne; uczulenia na homosalat są bardzo rzadkie
• w ciąży i podczas karmienia lepiej rozważyć filtry mineralne

Stężenia

Limit UE: 7,34%, wyłącznie w produktach do twarzy, z wyjątkiem sprayów z propelentem. Tak stanowi załącznik VI, pozycja 3, według CosIng; od 1 stycznia 2025 r. nie wolno wprowadzać do obrotu, a od 1 lipca 2025 r. udostępniać na rynku UE produktów, które tych warunków nie spełniają. Wcześniej homosalat był dozwolony do 10% we wszystkich kosmetykach. Według rozporządzenia (UE) 2022/2195 jako filtr UV może występować już tylko w produktach do twarzy w formie innej niż spray albo w sprayu z pompką, więc nie w kosmetykach do ciała. SCCS uznał, że przy codziennym smarowaniu ciała kremem z 10% homosalatu margines bezpieczeństwa wynosi 6,3 zamiast co najmniej 100, i za bezpieczne przyjął 0,5%. Po przeliczeniu narażenia tylko dla kremu do twarzy i sprayu z pompką uznał za bezpieczne 7,34%, ale nie łączenie tego z 0,5% w innych kosmetykach.

Jak zacząć

1. W składzie szukaj nazwy Homosalate; w UE może się pojawić tylko w produktach do twarzy.
2. Homosalat chroni tylko przed częścią UVB, więc wybieraj krem opisany jako chroniący także przed UVA.
3. Jeśli w ciąży chcesz ominąć filtry o niepewnym działaniu hormonalnym, wybierz krem z filtrami mineralnymi.
4. Ilość kremu, porę nakładania i ponawianie opisujemy w haśle Filtry organiczne.

Możliwe skutki uboczne

Homosalat rzadko podrażnia i uczula: mimo długiej historii stosowania SCCS przytacza tylko jedną pracę z dwoma przypadkami uczulenia kontaktowego, w badaniach na zwierzętach nie stwierdzono fotouczulenia, a SCCS nie widzi powodów do obaw o uczulenia. DermNet wymienia jednak salicylany wśród filtrów, na które opisywano reakcje alergiczne lub fotoalergiczne. Częściej reakcje wywołują inne składniki kremu, np. substancje zapachowe lub konserwanty. Przy wysypce, swędzeniu lub obrzęku odstaw produkt i skonsultuj się z dermatologiem.

Ciąża i karmienie

Badań homosalatu u kobiet w ciąży jest mało, a dane o działaniu hormonalnym są sprzeczne. W testach komórkowych homosalat działał estrogennie i silnie blokował receptor androgenowy (w badanych próbkach łożyska go nie wykryto), a w badaniu na szczurach narażanych przez skórę przed urodzeniem i w okresie karmienia autorzy nie stwierdzili zaburzeń pracy tarczycy ani dojrzewania, choć część wyników hormonalnych się zmieniała. SCCS ocenił dowody jako nierozstrzygające, w najlepszym razie dwuznaczne. Przegląd o ochronie przeciwsłonecznej w ciąży (powstały z udziałem producenta kosmetyków) poleca przede wszystkim filtry mineralne. Homosalat wykrywano w mleku kobiecym. Przy wątpliwościach zapytaj lekarza.

Najczęstsze pytania

Czy homosalat jest dozwolony w USA?

Tak, nadal należy do składników obowiązującej monografii FDA. W propozycjach z 2019 i 2021 r. FDA uznała jednak, że potrzebuje więcej danych o jego bezpieczeństwie i skuteczności, zastrzegając, że nie uznaje go za niebezpieczny. Do września 2026 r. nie podjęła ostatecznej decyzji.

Czy homosalat szkodzi środowisku?

Dane budzą obawy, choć są niepewne. Homosalat wykrywa się w wodach przybrzeżnych, np. średnio 215 ng/l przy plaży Waikiki, a w przeglądzie z 2026 r. miał najwyższy współczynnik bioakumulacji spośród trzech ocenianych filtrów i wśród nich stwarzał największe ryzyko ekologiczne; autorzy podkreślają jednak duże niepewności. W laboratorium wybrane bakterie rozkładały go w 60-80% w ciągu 12 dni.

Dlaczego w kremie do twarzy homosalat jest dozwolony, a w kremie do ciała nie?

Decyduje ilość, która trafia do organizmu. SCCS przyjął w obliczeniach 1,54 g kremu do twarzy dziennie i 18 g kremu z filtrem na całe ciało. Przy 7,34% w kremie do twarzy margines bezpieczeństwa wyniósł ok. 100, czyli tyle, ile wymaga ocena, a przy 10% w kremie do ciała tylko 6,3.

Co potwierdzają źródła

• Homosalat częściowo pochłania UVB, nie chroni przed UVA i jest fotostabilny. S10 S3
• Limit UE: 7,34% tylko w produktach do twarzy (bez sprayów z propelentem); produkty niezgodne nie mogą być wprowadzane do obrotu od 1.01.2025 i udostępniane od 1.07.2025. S1 S2
• SCCS: przy 10% margines bezpieczeństwa 6,3, bezpieczne 0,5%; po przeliczeniu dla twarzy (krem, spray z pompką) bezpieczne 7,34%. S3 S4 S2
• Homosalat przenika do krwi (13,9-23,1 ng/ml przy maksymalnym stosowaniu sprayów), in vitro rozkłada się do kwasu salicylowego i był wykrywany w mleku kobiecym. S5 S4
• Dowody na działanie hormonalne są nierozstrzygające: działanie estrogenne i silnie antyandrogenne w testach komórkowych, bez zaburzeń tarczycy i dojrzewania u szczurów narażanych przez skórę (wg autorów). S3 S7 S8 S6
• Uczulenia na homosalat są bardzo rzadkie (SCCS przytacza jedną pracę z 2 przypadkami, brak fotouczulenia u zwierząt); salicylany bywają przyczyną reakcji alergicznych lub fotoalergicznych; reakcje częściej wywołują inne składniki kremu. S3 S10
• W ciąży przegląd poleca przede wszystkim filtry mineralne; dowody nie pozwalają uznać homosalatu za substancję zaburzającą gospodarkę hormonalną. S9 S3
• FDA: potrzebne dodatkowe dane (propozycje 2019 i 2021), bez uznania za niebezpieczny; środowisko: obecny w wodach przybrzeżnych, najwyższa bioakumulacja i ryzyko spośród 3 ocenianych filtrów, dane niepewne; bakterie rozkładały go w 60-80%. S11 S12 S13 S14

Źródła

1. S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: HOMOSALATE (załącznik VI, poz. 3)
2. S2Prawo UE (EUR-Lex) · 2022Rozporządzenie Komisji (UE) 2022/2195 z dnia 10 listopada 2022 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 w odniesieniu do stosowania substancji Butylated Hydroxytoluene, Acid Yellow 3, Homosalate i HAA299 w produktach kosmetycznych
3. S3Opinia SCCS (komitet naukowy UE) · 2021SCCS: Opinion on homosalate, SCCS/1622/20
4. S4Opinia SCCS (komitet naukowy UE) · 2021SCCS: Scientific advice on the safety of Homosalate as a UV-filter in cosmetic products, SCCS/1638/21
5. S5Badanie · 2020Effect of Sunscreen Application on Plasma Concentration of Sunscreen Active Ingredients: A Randomized Clinical Trial
6. S6Przegląd badań · 2012Sunscreens: are they beneficial for health? An overview of endocrine disrupting properties of UV-filters
7. S7Badanie · 2013Simultaneous determination of the UV-filters benzyl salicylate, phenyl salicylate, octyl salicylate, homosalate, 3-(4-methylbenzylidene) camphor and 3-benzylidene camphor in human placental tissue by LC-MS/MS. Assessment of their in vitro endocrine activity
8. S8Badanie · 2017Evaluation of the endocrine-disrupting effects of homosalate (HMS) and 2-ethylhexyl 4-dimethylaminobenzoate (OD-PABA) in rat pups during the prenatal, lactation, and early postnatal periods
9. S9Przegląd badań · 2025Photoprotection in pregnancy: addressing safety concerns and optimizing skin health
10. S10DermNet · 2023DermNet: Sunscreens: a complete overview (topical sunscreen agents)
11. S11FDA · 2026FDA: Questions and Answers: FDA's regulatory actions on over-the-counter sunscreen
12. S12Przegląd badań · 2021Occurrence of major organic UV filters in aquatic environments and their endocrine disruption potentials: A mini-review
13. S13Przegląd badań · 2026A review of environmental occurrence and toxicity of 2-ethylhexyl salicylate, homomenthyl salicylate and ethylhexyl methoxycinnamate
14. S14Badanie · 2023Microbial consortia degrade several widely used organic UV filters, but a number of hydrophobic filters remain recalcitrant to biodegradation

Treść hasła sprawdzona ze źródłami 8 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.