Dimetykon
INCI: Dimethicone · inaczej: dimethicone, dimetikon, polidimetylosiloksan, PDMS, silikon
Dimetykon to silikon, czyli polimer krzemoorganiczny, i jeden z najczęstszych składników kremów nawilżających. Wygładza i zmiękcza skórę, chroni ją przed czynnikami drażniącymi, a kremom nadaje lekki, nietłusty poślizg.
Jak działa
Dimetykon to mieszanina liniowych, w pełni metylowanych polimerów siloksanowych. Jego cząsteczki są duże, dlatego według panelu ekspertów CIR praktycznie nie wnikają w skórę. Na powierzchni tworzy jednolity, wodoodporny, ale przepuszczalny dla pary wodnej film. Jako emolient wygładza szorstki naskórek, a jako składnik kremów ochronnych ogranicza kontakt skóry z substancjami drażniącymi; według przeglądu kremów dla cery trądzikowej zmniejsza TEWL bez tłustego uczucia.
Jego okluzja jest umiarkowana. W badaniu na 26 ochotniczkach silikony po 15 minutach obniżały przeznaskórkową utratę wody (TEWL), ale wynik nie różnił się istotnie od skóry nieposmarowanej, a same silikony nie zwiększały nawilżenia, w przeciwieństwie do wazeliny. Przegląd z 2017 r. szacuje, że silikony ograniczają TEWL o 20-30%. Dlatego w kremach dobrze sprawdza się w towarzystwie humektantu, np. gliceryny; w przeglądzie kremów dla cery trądzikowej były to dwa najczęstsze składniki. Najlepiej udokumentowana jest jego rola ochronna: przegląd systematyczny z 2005 r. zaliczył kremy barierowe z dimetykonem do nielicznych metod, które zapobiegają kontaktowemu zapaleniu skóry z podrażnienia.
Dla kogo
- skóra sucha, która nie toleruje tłustych kremów
- dłonie narażone na wodę i detergenty
- cera skłonna do trądziku szukająca lekkiego kremu
- skóra przesuszona leczeniem przeciwtrądzikowym
Stężenia
W kosmetykach zwykle do 15% (dane panelu CIR). W USA dimetykon w stężeniu 1-30% jest zatwierdzoną substancją czynną leków bez recepty chroniących skórę. W bazie CosIng ma funkcje: zmiękczającą (emolient), kondycjonującą i ochronną dla skóry oraz przeciwpieniącą.
Jak zacząć
- Wybierz krem, w którym dimetykon występuje razem z humektantem, np. gliceryną.
- Na dłonie narażone na wodę i detergenty nakładaj krem ochronny przed kontaktem z nimi; w badaniu z detergentem balsam z dimetykonem nakładano pół godziny wcześniej.
- Jeśli stosujesz leki przeciwtrądzikowe, lekki krem z dimetykonem może ograniczyć przesuszenie; kolejność nakładania ustal z lekarzem.
Możliwe skutki uboczne
Dimetykon jest słabo drażniący: w większości badań na królikach oceniano go jako minimalnie drażniący, a w teście na 83 ochotnikach 5% dimetykon nie uczulał. Przegląd kremów dla cery trądzikowej opisuje go jako niekomedogenny i hipoalergiczny. Uczulenia na kremy mogą wywoływać m.in. konserwanty i substancje zapachowe, dlatego przy reakcji warto sprawdzić cały skład. Jeśli pojawi się wysypka lub pieczenie, odstaw produkt.
Ciąża i karmienie
Według panelu CIR dimetykon nie wchłania się przez skórę ani z przewodu pokarmowego, a w badaniach rozrodczości na zwierzętach nie stwierdzono szkodliwego wpływu na ciężarne samice ani płody. Badań u kobiet w ciąży nie prowadzono; przy wątpliwościach skonsultuj się z lekarzem.
Najczęstsze pytania
Czy dimetykon zapycha pory?
Przegląd kremów dla cery trądzikowej opisuje go jako niekomedogenny i odpowiedni dla skóry trądzikowej i wrażliwej; jest typową bazą kremów bez olejów. Reakcja zależy jednak od całego produktu.
Czy dimetykon przenika do organizmu?
Według panelu CIR praktycznie nie: cząsteczki są za duże, a badania na ludziach i zwierzętach nie wykazały wchłaniania przez skórę.
Czy dimetykon zastąpi wazelinę przy bardzo suchej skórze?
Nie zawsze. Wazelina tworzy znacznie szczelniejszą warstwę, a w porównaniu preparatów ochronnych produkty z dimetykonem dobrze nawilżały, ale słabo chroniły przed rozmiękaniem naskórka. Na bardzo suche, zgrubiałe i łuszczące się miejsca DermNet poleca raczej maści.
Czy dimetykon pomaga przy podrażnieniach od detergentów?
Może im zapobiegać. W przeglądzie systematycznym kremy barierowe z dimetykonem chroniły przed podrażnieniowym zapaleniem skóry, a dimetykon jest częstym składnikiem kremów ochronnych do rąk. Jeśli wyprysk już się rozwinął, potrzebna jest konsultacja z dermatologiem.
Bezpieczeństwo dimetykonu i jego działanie ochronne w kremach barierowych są dobrze opisane. Źródła różnią się w ocenie okluzyjności: DermNet zalicza go do składników okluzyjnych, a badanie z 2014 r. pokazuje film przepuszczalny dla pary wodnej. Dane o mniejszym przesuszeniu przy leczeniu trądziku pochodzą z małego badania pilotażowego.
Co potwierdzają źródła
- Dimetykon praktycznie nie wchłania się przez skórę; panel CIR uznał go za bezpieczny w stosowanych stężeniach (zwykle do 15%). S2
- Silikony tworzą film przepuszczalny dla pary wodnej, same nie nawilżają i ograniczają TEWL znacznie słabiej niż wazelina (o około 20-30%). S3 S5
- Kremy barierowe z dimetykonem zapobiegają kontaktowemu zapaleniu skóry z podrażnienia, np. po detergencie SLS. S8 S9 S6
- Dimetykon ma funkcję ochronną dla skóry; w USA w stężeniu 1-30% jest substancją czynną leków OTC chroniących skórę. S1 S7
- Dimetykon jest opisywany jako niekomedogenny i hipoalergiczny, zmniejsza TEWL bez tłustego uczucia, a w kremach dla cery trądzikowej dimetykon i gliceryna to najczęstsze składniki. S4
- 5% dimetykon nie uczulał w teście na 83 ochotnikach, a w testach na zwierzętach był najwyżej minimalnie drażniący. S2
- Żel z klindamycyną i nadtlenkiem benzoilu z dodatkiem dimetykonu i gliceryny rzadziej powodował suchość i łuszczenie (badanie pilotażowe, 20 osób). S10
- Preparaty ochronne z dimetykonem dobrze nawilżały, ale słabo chroniły przed maceracją w porównaniu z preparatem na bazie wazeliny. S11
Źródła
- S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: DIMETHICONE
- S2Raport CIR · 2003Final report on the safety assessment of stearoxy dimethicone, dimethicone, methicone, amino bispropyl dimethicone, aminopropyl dimethicone, amodimethicone, amodimethicone hydroxystearate, behenoxy dimethicone, C24-28 alkyl methicone, C30-45 alkyl methicone, C30-45 alkyl dimethicone, cetearyl methicone, cetyl dimethicone, dimethoxysilyl ethylenediaminopropyl dimethicone, hexyl methicone, hydroxypropyldimethicone, stearamidopropyl dimethicone, stearyl dimethicone, stearyl methicone, and vinyldimethicone.
- S3Badanie · 2014Silicones as nonocclusive topical agents.
- S4Przegląd badań · 2014Moisturizers for Acne: What are their Constituents?
- S5Przegląd badań · 2017The Role of Moisturizers in Addressing Various Kinds of Dermatitis: A Review.
- S6DermNet · 2022DermNet: Emollients and moisturisers
- S7FDA · 202621 CFR 347.10 Skin protectant active ingredients
- S8Przegląd badań · 2005A systematic review of contact dermatitis treatment and prevention.
- S9Badanie · 2000A bioengineering study on the efficacy of a skin protectant lotion in preventing SLS-induced dermatitis.
- S10Badanie · 2009Comparison of 2 clindamycin 1%-benzoyl peroxide 5% topical gels used once daily in the management of acne vulgaris.
- S11Badanie · 2005A controlled, three-part trial to investigate the barrier function and skin hydration properties of six skin protectants.
Treść hasła sprawdzona ze źródłami 7 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.
„Silikony duszą skórę, bo tworzą szczelną powłokę.”
Film z dimetykonu przepuszcza parę wodną. W badaniu porównawczym silikony nie zatrzymywały wody w skórze tak jak wazelina, a TEWL po ich nałożeniu nie różnił się istotnie od skóry nieposmarowanej.
„Dimetykon to tylko wypełniacz bez żadnego działania.”
W kremach ochronnych realnie zmniejsza podrażnienia: w badaniu z detergentem SLS skóra zabezpieczona balsamem z dimetykonem była mniej podrażniona niż skóra bez ochrony i niż skóra pokryta samym podłożem balsamu (badanie na 12 osobach). Sam jednak nie nawilża, więc potrzebuje towarzystwa humektantów.
Podobne składniki
Informacje ogólne na podstawie literatury dermatologicznej i kosmetologicznej, nie porada medyczna. Przy chorobach skóry, w ciąży i przy przyjmowaniu leków skonsultuj pielęgnację z lekarzem.