Ekstrakt z lukrecji

Jak działa

Glabrydyna, izoflawan z korzenia lukrecji, w hodowlach mysich komórek barwnikowych (czerniaka B16) hamowała tyrozynazę, a nakładana na skórę świnek morskich w stężeniu 0,5% ograniczała przebarwienie i rumień wywołane promieniowaniem UVB. Przeglądy opisują też hamowanie zapalenia zależnego od NF-κB i przekazywania melanosomów do komórek naskórka. Glabrydyna słabo rozpuszcza się w wodzie i ma niską biodostępność, co utrudnia jej dostarczenie do skóry. Glicyryzyna (kwas glicyryzynowy) i kwas glicyretynowy działały przeciwzapalnie u szczurów i myszy.

Badania na ludziach są nieliczne. W badaniu z podwójnie ślepą próbą żel z 2% ekstraktem z lukrecji przez 2 tygodnie zmniejszał zaczerwienienie, obrzęk i świąd w atopowym zapaleniu skóry wyraźniej niż żel 1%. Pozostałe badania dotyczą preparatów łączonych, więc nie da się z nich wydzielić działania samej lukrecji. Krem z ekstraktami z korzenia lukrecji, kory wierzby i korzenia goryczki w badaniu z placebo (42 osoby) zmniejszał rumień po UV podobnie jak 1% hydrokortyzon, a serum ze śluzem ślimaka, nagietkiem i lukrecją przez 12 tygodni zmniejszało liczbę zapalnych zmian trądzikowych bardziej niż placebo (66 osób). W ostudzie poprawę opisano w dwóch otwartych badaniach bez grupy kontrolnej (żel z glabrydyną po 6 miesiącach, serum z glicyryzynianem dipotasu i innymi składnikami po 12 tygodniach) oraz w badaniu z randomizacją, finansowanym przez producenta, w którym zestaw z pięcioma składnikami aktywnymi, m.in. ekstraktem z lukrecji, niacynamidem i diacetyloboldyną, działał podobnie jak 4% hydrochinon (w UE zakazany w kosmetykach poza systemami do sztucznych paznokci, w leczeniu lek na receptę). Pokrewny licochalkon A pochodzi z innego gatunku lukrecji (Glycyrrhiza inflata) i w badaniach producenta kosmetyków z kontrolą podłożem zmniejszał rumień po goleniu i po UV. Ostuda i nagle pojawiające się plamy wymagają dermatologa.

Dla kogo

• skóra podrażniona i skłonna do zaczerwienień, jako składnik kojący
• skóra atopowa ze świądem, jako uzupełnienie leczenia
• przebarwienia i ostuda, w preparatach łączonych, jako uzupełnienie codziennego filtra

Stężenia

Nie ma jednego typowego stężenia: zależy od rodzaju i standaryzacji ekstraktu. W badaniu atopowego zapalenia skóry żel 2% działał lepiej niż 1%. Glicyryzynian dipotasu stosowano w kosmetykach w stężeniach do 1% (dane z przeglądu bezpieczeństwa z 2007 r.). Skutecznego stężenia glabrydyny w kosmetykach nie ustalono w badaniach klinicznych. Ekstrakt, glabrydyna i glicyryzynian dipotasu nie mają wpisów w załącznikach rozporządzenia kosmetycznego, więc UE nie ustala dla nich limitu stężenia.

Jak zacząć

1. Wprowadź produkt z lukrecją raz dziennie, najlepiej serum lub krem, który zostaje na skórze.
2. Po tygodniu dobrej tolerancji możesz stosować go rano i wieczorem, jak w badaniach.
3. Codziennie stosuj filtr: przy przebarwieniach ochrona przeciwsłoneczna jest podstawą.
4. Efekty oceniaj po ok. 3 miesiącach; jeśli są niewielkie, porozmawiaj z dermatologiem o lepiej przebadanych metodach.

Możliwe skutki uboczne

Zwykle dobrze tolerowany: według przeglądu CIR glicyryzyna, jej sole i kwas glicyretynowy w stosowanych stężeniach nie działają drażniąco, uczulająco ani fototoksycznie. W badaniu żelu z glabrydyną u 3 z 40 kobiet wystąpiło przejściowe przesuszenie skóry. Przy zaczerwienieniu, swędzeniu lub wysypce przerwij stosowanie.

Ciąża i karmienie

Brak badań miejscowego stosowania lukrecji w ciąży. Ostrzeżenia dotyczą jej spożywania: w badaniu fińskim kobiety, które jadły ponad 500 mg kwasu glicyryzynowego tygodniowo, częściej rodziły przed 38. tygodniem, a duże dawki doustne mogą podnosić ciśnienie i obniżać poziom potasu. Glicyryzyna i jej sole słabo wchłaniają się przez skórę. Mimo to pielęgnację przebarwień w ciąży omów z lekarzem prowadzącym lub dermatologiem.

Najczęstsze pytania

Czy ekstrakt z lukrecji pomoże na zaczerwienienia?

Może łagodzić podrażnioną skórę: w małym badaniu żel z 2% ekstraktem zmniejszał rumień w atopowym zapaleniu skóry po 2 tygodniach. Uporczywe zaczerwienienie z pieczeniem i grudkami może jednak oznaczać trądzik różowaty, który wymaga diagnozy dermatologa.

Czy ekstrakt z lukrecji pomoże na ostudę?

Bywa składnikiem preparatów na ostudę, ale dowody dotyczą mieszanin: dwóch otwartych badań bez grupy kontrolnej i jednego badania z randomizacją, finansowanego przez producenta, w którym zestaw z pięcioma składnikami aktywnymi działał podobnie jak 4% hydrochinon. Ostuda nawraca i powinna być leczona pod kontrolą dermatologa.

Czym różni się glabrydyna od glicyryzynianu dipotasu?

Glabrydyna to izoflawan, który w badaniach laboratoryjnych hamuje tyrozynazę. Glicyryzynian dipotasu to sól glicyryzyny, opisana w CosIng jako składnik nawilżający i pielęgnujący; glicyryzyna i kwas glicyretynowy działały przeciwzapalnie u szczurów i myszy.

Co potwierdzają źródła

• Ekstrakt z lukrecji gładkiej zawiera m.in. glicyryzynę, kwas glicyretynowy i izoflawonoidy (glabrydyna to izoflawan); w CosIng ma funkcje m.in. rozjaśniającą i kojącą. S10 S3 S1
• Glabrydyna hamuje tyrozynazę w komórkach barwnikowych, a 0,5% ograniczało przebarwienie i rumień po UVB u świnek morskich. S2
• Glabrydyna działa wielokierunkowo, ale słabo rozpuszcza się w wodzie i ma niską biodostępność; potrzebne są badania kliniczne. S3 S4
• Żel z 2% ekstraktem z lukrecji przez 2 tygodnie zmniejszał rumień, obrzęk i świąd w atopowym zapaleniu skóry bardziej niż żel 1%. S6
• W ostudzie poprawę opisano w badaniach preparatów łączonych stosowanych z filtrem: w dwóch otwartych bez grupy kontrolnej i w jednym z randomizacją, finansowanym przez producenta, w którym zestaw z pięcioma składnikami aktywnymi (m.in. ekstrakt z lukrecji) działał podobnie jak 4% hydrochinon; hydrochinon jest w UE zakazany w kosmetykach z wyjątkiem systemów do sztucznych paznokci, a w leczeniu przebarwień jest lekiem na receptę. S7 S8 S12 S11 S15 S16
• Glicyryzyna i jej sole słabo wchłaniają się przez skórę i w stosowanych stężeniach nie drażnią ani nie uczulają; glicyryzynian dipotasu stosowano do 1%. S5
• Duże spożycie kwasu glicyryzynowego wiązano z porodem przed 38. tygodniem, a duże dawki doustne z nadciśnieniem i utratą potasu. S5
• W badaniach z kontrolą rumień zmniejszały licochalkon A z Glycyrrhiza inflata (po goleniu i po UV, badania producenta) i krem z lukrecją, korą wierzby i goryczką (po UV, podobnie jak 1% hydrokortyzon); serum ze śluzem ślimaka, nagietkiem i lukrecją zmniejszało zapalne zmiany trądzikowe bardziej niż placebo. S9 S13 S14

Źródła

1. S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: GLYCYRRHIZA GLABRA ROOT EXTRACT (także GLABRIDIN i DIPOTASSIUM GLYCYRRHIZATE)
2. S2Badanie · 1998The inhibitory effect of glabridin from licorice extracts on melanogenesis and inflammation
3. S3Przegląd badań · 2023Review on the Diverse Biological Effects of Glabridin
4. S4Przegląd badań · 2026A Narrative Review of the Multi-Target Mechanisms of Glabridin in Skin Lightening
5. S5Raport CIR · 2007Final report on the safety assessment of Glycyrrhetinic Acid, Potassium Glycyrrhetinate, (...) Dipotassium Glycyrrhizate (...) and Potassium Glycyrrhizinate
6. S6Badanie · 2003The treatment of atopic dermatitis with licorice gel
7. S7Badanie · 2020A new proprietary gel containing glabridin, andrographolide, and apolactoferrin improves the appearance of epidermal melasma in adult women: A 6-month pilot, uncontrolled open-label study
8. S8Badanie · 2022An open-label, investigator-initiated, single-center, prospective, pilot clinical study to evaluate the efficacy of a skin whitening serum applied twice daily combined with a spot-preventing SPF50+ sunscreen in healthy female subjects with melasma hyperpigmentation
9. S9Badanie · 2006Anti-inflammatory efficacy of Licochalcone A: correlation of clinical potency and in vitro effects
10. S10Przegląd badań · 2018Liquorice (Glycyrrhiza glabra): A phytochemical and pharmacological review
11. S11DermNet · 2025DermNet: Melasma
12. S12Badanie · 2020Efficacy and tolerability on melasma of a topical cosmetic product acting on melanocytes, fibroblasts and endothelial cells: a randomized comparative trial against 4% hydroquinone
13. S13Badanie · 2019Anti-Inflammatory Effect of a Novel Topical Herbal Composition (VEL-091604) Consisting of Gentian Root, Licorice Root and Willow Bark Extract
14. S14Badanie · 2022Efficacy and safety of a facial serum containing snail secretion filtrate, Calendula officinalis, and Glycyrrhiza glaba root extract in the treatment of maskne: A randomized placebo-controlled study
15. S15Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: HYDROQUINONE (załącznik II, poz. 1339; załącznik III, poz. 14)
16. S16DermNet · 2021DermNet: Hydroquinone

Treść hasła sprawdzona ze źródłami 7 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.