Glinka kaolinowa

Jak działa

Kaolinit (Al2Si2O5(OH)4) tworzy drobne płytki, zwykle mniejsze niż 2 µm, zbudowane z jednej warstwy glinowej i jednej krzemianowej. Ich powierzchnie mają przeciwne ładunki i dużo grup aktywnych, dlatego kaolin łatwo wiąże inne cząsteczki. W CosIng ma funkcje: ścierającą, pochłaniającą, przeciwzbrylającą, wypełniającą, barwiącą i zmętniającą. W farmacji służy m.in. jako substancja pomocnicza, a na skórę bywa stosowany jako środek hamujący krwawienie i ochronny.

Bezpośrednich badań klinicznych samego kaolinu w pielęgnacji prawie nie ma. W badaniu bez grupy kontrolnej, finansowanym przez producenta, maseczka z kaolinem, bentonitem i innymi składnikami stosowana dwa razy w tygodniu przez 4 tygodnie u 75 dorosłych z cerą tłustą lub mieszaną zmniejszyła ilość sebum i liczbę zmian trądzikowych, ale nie zmieniła wielkości porów. W starszym badaniu preparat z kaolinem chronił skórę przed alergenem trującego bluszczu tylko w 37,9%, podczas gdy glinka modyfikowana organicznie chroniła w 95,3%.

Dla kogo

• cera tłusta i mieszana, w maseczkach oczyszczających i produktach matujących
• każdy rodzaj skóry, gdy kaolin jest wypełniaczem lub pigmentem w kosmetyku kolorowym albo kremie

Stężenia

Kaolin nie ma w CosIng limitu stężenia. W załączniku IV (barwniki dopuszczone, pozycja 119) CosIng łączy go z wpisem „naturalny uwodniony krzemian glinu” (CI 77004, barwa biała), który jako zanieczyszczenia może zawierać m.in. węglany wapnia, magnezu lub żelaza, piasek kwarcowy i mikę; wpis nie podaje maksymalnego stężenia ani warunków stosowania. Panel CIR w 2026 r. uznał kaolin za bezpieczny w obecnych zastosowaniach i stężeniach, bez zastrzeżenia, które dotyczy pozostałych glinek (brak danych dla produktów wdychanych). Typowych stężeń nie podajemy, bo nie znaleźliśmy ich w źródłach.

Jak zacząć

1. Maseczkę z kaolinem nakładaj na oczyszczoną skórę 1-2 razy w tygodniu (w badaniu: dwa razy w tygodniu przez 4 tygodnie).
2. Zmyj ją zgodnie z instrukcją i nałóż krem nawilżający.
3. Glinkę w proszku rozrabiaj ostrożnie, tak by nie wdychać pyłu.

Możliwe skutki uboczne

W badaniu maseczki z kaolinem i bentonitem ocena tolerancji po 4 tygodniach wykazała mniej suchości i podrażnienia niż na początku. Głównym ryzykiem glinek jest wdychanie pyłu: w badaniach na zwierzętach glinki i krzemiany łatwo wywoływały zmiany toksyczne po wdychaniu, a u osób zawodowo wdychających pył glinek, np. przy wydobyciu i przeróbce kaolinu, opisywano zwłóknienie i pylicę płuc. Przerwij stosowanie, jeśli pojawi się pieczenie, świąd lub wysypka.

Ciąża i karmienie

Nie znaleźliśmy badań kosmetyków z kaolinem w ciąży. W przejrzanych źródłach nie ma przesłanek, by unikać maseczek i kosmetyków z kaolinem, ale przy wątpliwościach zapytaj lekarza. Unikaj wdychania pyłu.

Najczęstsze pytania

Czy kaolin pomaga na cerę tłustą?

Maseczka z kaolinem i bentonitem zmniejszyła ilość sebum po 4 tygodniach, ale badanie nie miało grupy kontrolnej, a maseczka zawierała też inne składniki.

Czy kaolin tworzy na skórze barierę ochronną?

Słabą. W badaniu z alergenem trującego bluszczu preparat z kaolinem chronił w 37,9%, czyli wyraźnie gorzej niż glinka modyfikowana organicznie (95,3%).

Czy kaolin w pudrze jest bezpieczny?

Panel CIR uznał kaolin za bezpieczny w obecnych zastosowaniach i stężeniach, a już w 2003 r. ocenił, że większość kosmetyków z glinkami nie tworzy pyłu, który można wdychać; produkty w sprayu powinny jednak ograniczać wdychanie. Pylicę płuc opisywano u osób zawodowo wdychających pył glinek, więc przy sypkich proszkach i tak unikaj wdychania pyłu.

Co potwierdzają źródła

• Kaolin ma w CosIng funkcje ścierającą, pochłaniającą, przeciwzbrylającą, wypełniającą, barwiącą i zmętniającą; CosIng łączy go z wpisem IV/119 (CI 77004), bez maksymalnego stężenia i warunków. S1
• Kaolinit Al2Si2O5(OH)4 tworzy płytki zwykle mniejsze niż 2 µm, zbudowane z jednej warstwy glinowej i jednej krzemianowej, z przeciwnie naładowanymi powierzchniami i aktywnymi grupami Al-OH i Si-OH. S4 S5
• Kaolin jest substancją pomocniczą w farmacji, a na skórę bywa stosowany jako środek hamujący krwawienie i ochronny. S4
• Maseczka z kaolinem, bentonitem i innymi składnikami (2 razy w tygodniu, 4 tygodnie, 75 dorosłych) zmniejszyła sebum i zmiany trądzikowe, bez zmiany wielkości porów, z mniejszą suchością i podrażnieniem; badanie bez grupy kontrolnej, finansowane przez producenta. S6
• Preparat z kaolinem chronił przed alergenem trującego bluszczu w 37,9%, a glinka modyfikowana organicznie w 95,3%. S7
• Panel CIR (2026) uznał kaolin za bezpieczny w obecnych zastosowaniach i stężeniach, a pozostałe glinki z zastrzeżeniem dla produktów wdychanych. S3
• Glinki i krzemiany łatwo wywołują zmiany toksyczne po wdychaniu u zwierząt, a u ludzi zawodowo wdychających pył glinek (m.in. kaolinu) opisywano zwłóknienie i pylicę płuc; CIR uznał, że większość kosmetyków z glinkami nie tworzy pyłu, który można wdychać. S2 S8

Źródła

1. S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: KAOLIN
2. S2Raport CIR · 2003Final report on the safety assessment of aluminum silicate, calcium silicate, magnesium aluminum silicate, magnesium silicate, magnesium trisilicate, sodium magnesium silicate, zirconium silicate, attapulgite, bentonite, Fuller's earth, hectorite, kaolin, lithium magnesium silicate, lithium magnesium sodium silicate, montmorillonite, pyrophyllite, and zeolite.
3. S3Raport CIR · 2026Amended Safety Assessment of Naturally-Sourced Clays as Used in Cosmetics.
4. S4Przegląd badań · 2017Kaolinite in pharmaceutics and biomedicine.
5. S5Przegląd badań · 2024Clays and Wound Healing.
6. S6Badanie · 2023Comprehensive assessment of the efficacy and safety of a clay mask in oily and acne skin.
7. S7Badanie · 1989Topical prevention of poison ivy/oak dermatitis.
8. S8Przegląd badań · 2015Toxicological evaluation of clay minerals and derived nanocomposites: a review.

Treść hasła sprawdzona ze źródłami 7 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.