Triazon etyloheksylu
INCI: Ethylhexyl Triazone · inaczej: oktylotriazon, octyl triazone, EHT, Uvinul T 150 (nazwa handlowa surowca)
Triazon etyloheksylu to organiczny filtr UV, który pochłania promieniowanie UVB, odpowiedzialne głównie za zaczerwienienie i oparzenia słoneczne. Sam nie chroni przed UVA, dlatego w kremach łączy się go z filtrami UVA. W UE wolno go stosować do 5%, a w USA nie ma go wśród filtrów z monografii FDA.
Jak działa
Cząsteczka pochłania promieniowanie UVB i niezwykle szybko pozbywa się pochłoniętej energii; według badań spektroskopowych pozwala jej to wielokrotnie pochłaniać kolejne porcje promieniowania. Na świetle jest stabilna: w teście naświetlanych UVA kremów rozkładały się m.in. awobenzon i oktinoksat, a ten filtr nie należał do składników, które się rozkładały. Na naświetlanej skórze świńskiej spośród sześciu filtrów najmniej go ubywało w reakcjach ze składnikami skóry, a w modelu laboratoryjnym oba filtry triazonowe, ten i iskotrizinol, słabo wiązały się z grupami aminowymi, w przeciwieństwie do filtrów znanych z wywoływania kontaktowego zapalenia skóry.
Ma dużą cząsteczkę (823 Da), dlatego przypuszczano, że słabo wnika w skórę. U ochotników ok. 22% nałożonej dawki znalazło się jednak w warstwie rogowej, tyle co mniejszych filtrów; zamknięcie filtra w mikrocząstkach lipidowych zmniejszało przenikanie o ok. 46%. Stężeń we krwi nie mierzono, a komitet naukowy UE ocenił wchłanianie przez skórę in vitro jako niskie. U naświetlanych UV myszy krem z 5% filtra opóźniał nowotwory skóry: połowa zwierząt miała guzy po 31-36 tygodniach, bez filtra po 21-22.
Dla kogo
- osoby szukające filtra UVB, który rzadko uczula i słabo reaguje ze składnikami skóry
- skóra wrażliwa: uczulenie na ten filtr opisywano rzadko
- kobiety w ciąży, jako uzupełnienie filtrów mineralnych
Stężenia
Limit UE (CosIng, załącznik VI, poz. 15): maksymalnie 5% w produkcie gotowym do użycia, bez dodatkowych warunków i bez obowiązkowych ostrzeżeń. Komitet naukowy UE ocenił filtr w 1997 r. dla stężenia 5% i uznał margines bezpieczeństwa za odpowiedni. W USA nie ma go w monografii filtrów FDA: wniosek o ocenę do 5% FDA przyjęła w 2003 r., a w 2014 r. wstępnie uznała dane za niewystarczające.
Jak zacząć
- W składzie INCI szukaj nazwy Ethylhexyl Triazone i sprawdź, czy produkt ma też oznaczenie ochrony UVA, bo ten filtr chroni tylko przed UVB.
- Ilość kremu, moment nakładania i ponawianie są takie same jak przy innych filtrach: opisuje je hasło Filtry organiczne.
- Jeśli po kremie pojawi się swędząca wysypka, zwłaszcza na skórze odsłoniętej na słońce, odstaw go i poproś dermatologa o testy płatkowe z naświetlaniem: to one wskazują, który składnik uczula.
Możliwe skutki uboczne
Uczula rzadko. W brytyjskim badaniu testów płatkowych z naświetlaniem u 1155 pacjentów okazał się nowym fotoalergenem u 2 osób (najczęstszym był oksybenzon). W danych ocenianych przez komitet naukowy UE nie drażnił i nie uczulał, także w testach fotoalergii. Reakcję mogą wywołać też inne składniki kremu, np. substancje zapachowe lub konserwanty. Przy wysypce, swędzeniu lub obrzęku odstaw produkt i skonsultuj się z dermatologiem.
Ciąża i karmienie
Badań u kobiet w ciąży nie ma; w danych ocenianych przez komitet naukowy UE filtr nie działał embriotoksycznie ani teratogennie u zwierząt. Przegląd z 2025 r., sfinansowany przez producenta kosmetyków z filtrem, wymienia go wśród filtrów organicznych o małym wchłanianiu, które można łączyć z mineralnymi. Przy wątpliwościach zapytaj lekarza.
Najczęstsze pytania
Czy triazon etyloheksylu chroni przed UVA?
Nie, to filtr UVB. W kremach łączy się go z filtrami chroniącymi przed UVA, np. awobenzonem lub bemotrizinolem (takie połączenia sprawdzano w cytowanych badaniach); w UE ochronę UVA na odpowiednim poziomie potwierdza logo z literami UVA w kółku.
Czy jest bezpieczny dla wód i raf koralowych?
Dane są nieliczne i rozbieżne: w przeglądzie badań na organizmach morskich prace o tym filtrze i oktisalacie stanowiły łącznie 13%. Na zielenicy filtry triazynowe, w tym ten, nie hamowały wzrostu glonów, a mikroorganizmy z osadów morskich nie rozkładały go nawet po 100 dniach; w pojedynczym badaniu jeziora Balaton w sezonie kąpielowym wyliczono dla niego wysokie ryzyko ostrej toksyczności. Regulacje określenia 'bezpieczny dla raf' dopiero powstają.
Jak rozpoznać go w składzie?
W składzie INCI występuje jako Ethylhexyl Triazone. W literaturze i dokumentach FDA bywa nazywany oktylotriazonem (octyl triazone), w skrócie EHT.
Dane o bezpieczeństwie pochodzą głównie z oceny komitetu naukowego UE z 1997 r., znanej nam z karty podsumowującej. Według autorów badania z 2019 r. dane o przenikaniu przez skórę pochodziły wcześniej tylko z badań in vitro. Ocena wpływu na środowisko opiera się na pojedynczych pracach. Ogólne zasady stosowania filtrów opisuje hasło Filtry organiczne.
Co potwierdzają źródła
- Triazon etyloheksylu to filtr UVB, który szybko rozprasza pochłoniętą energię i może wielokrotnie pochłaniać promieniowanie; UVB odpowiada głównie za oparzenia. S3 S4 S15
- Jest stabilny na świetle i słabo reaguje ze składnikami skóry, w przeciwieństwie do m.in. awobenzonu, oktinoksatu i oksybenzonu. S5 S6 S7
- Limit UE: 5% (załącznik VI, poz. 15), bez dodatkowych warunków i ostrzeżeń; komitet naukowy UE ocenił go dla 5% i uznał margines bezpieczeństwa za odpowiedni. S1 S2
- U ochotników ok. 22% dawki przeniknęło do warstwy rogowej, tyle co mniejszych filtrów; mikrocząstki lipidowe zmniejszały przenikanie o ok. 46%; wcześniej dane pochodziły tylko z badań in vitro. S8 S2
- U myszy krem z 5% filtra opóźniał nowotwory skóry wywołane UV (31-36 wobec 21-22 tygodni). S9
- Uczula rzadko: nowy fotoalergen u 2 z 1155 pacjentów; w ocenie komitetu UE nie drażnił, nie uczulał i nie działał teratogennie u zwierząt. S10 S2 S15
- W USA nie ma go w monografii FDA; wniosek o ocenę do 5% przyjęto w 2003 r., a w 2014 r. dane uznano za niewystarczające. S11 S12 S13
- Przegląd o ciąży wymienia go wśród filtrów o małym wchłanianiu; dane środowiskowe są nieliczne i rozbieżne, a filtr nie ulega rozkładowi w osadach morskich. S14 S16 S17 S18 S19
Źródła
- S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: ETHYLHEXYL TRIAZONE (załącznik VI, poz. 15)
- S2Opinia SCCS (komitet naukowy UE) · 1997SCC: Opinion concerning 2,4,6-Trianilino-(p-carbo-2'-ethylhexyl-1'-oxi)-1,3,5-triazine (karta podsumowująca, 1997)
- S3Badanie · 2017Ultrafast Transient Absorption Spectroscopy of the Sunscreen Constituent Ethylhexyl Triazone
- S4Badanie · 2015Photoexcited triplet states of UV-B absorbers: ethylhexyl triazone and diethylhexylbutamido triazone
- S5Badanie · 2015Photostability evaluation of five UV-filters, trans-resveratrol and beta-carotene in sunscreens
- S6Badanie · 2015Photostability of cosmetic UV filters on mammalian skin under UV exposure
- S7Badanie · 2013Rapid screening method to study the reactivity of UV filter substances towards skin proteins by high-performance thin-layer chromatography
- S8Badanie · 2019In vivo Human Skin Penetration of the UV Filter Ethylhexyl Triazone: Effect of Lipid Microparticle Encapsulation
- S9Badanie · 2009Effects of an ultraviolet B radiation absorber on photocarcinogenesis in hairless albino mice
- S10Badanie · 2006Photopatch testing of 1155 patients: results of the U.K. multicentre photopatch study group
- S11FDA · 2003FDA (Federal Register 68 FR 41386): Over-the-Counter Drug Products; Safety and Efficacy Review; Additional Sunscreen Ingredients
- S12FDA · 2015FDA (Federal Register 80 FR 892): Sunscreen Feedback Letters; Notice of Availability Under the Sunscreen Innovation Act
- S13FDA · 2026FDA: Questions and Answers: FDA's regulatory actions on over-the-counter sunscreen
- S14Przegląd badań · 2025Photoprotection in pregnancy: addressing safety concerns and optimizing skin health
- S15DermNet · 2023DermNet: Topical sunscreen agents
- S16Badanie · 2026High vulnerability of jellyfish ephyras (Aurelia aurita) and copepods (Calanoids) to understudied organic UV filters: A multi-trophic ecotoxicological assessment
- S17Badanie · 2026Chronic toxicity of triazine-based and non-triazine ultraviolet filters toward Chlorella vulgaris: Low ecological risk of triazine-based compounds
- S18Badanie · 2026Multi-matrix assessment of organic UV-filters in a major freshwater recreational ecosystem in Central Europe: Spatio-temporal distribution and environmental risk assessment
- S19Badanie · 2025Marine sediments microbes degrade a limited repertoire of organic UV filters
Treść hasła sprawdzona ze źródłami 8 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.
„Duża cząsteczka filtra zostaje na powierzchni skóry.”
W badaniu u ochotników ok. 22% nałożonej dawki triazonu etyloheksylu przeniknęło do warstwy rogowej naskórka, podobnie jak mniejszych filtrów. Nie świadczy to o przenikaniu do krwi, którego badanie nie mierzyło; komitet naukowy UE ocenił wchłanianie przez skórę jako niskie.
„Skoro FDA go nie dopuściła, filtr musi być szkodliwy.”
W 2014 r. FDA zaliczyła go do kategorii, w której dane są niewystarczające do oceny i potrzebne są dodatkowe badania. To inna kategoria niż uznanie składnika za niebezpieczny.
Podobne składniki
Informacje ogólne na podstawie literatury dermatologicznej i kosmetologicznej, nie porada medyczna. Przy chorobach skóry, w ciąży i przy przyjmowaniu leków skonsultuj pielęgnację z lekarzem.