Bromelaina

Jak działa

Bromelaina należy, podobnie jak papaina, do proteaz cysteinowych. W CosIng ma funkcje keratolityczną (rozluźniającą zrogowaciały naskórek) i kondycjonującą skórę. Działanie enzymów w kosmetyku zależy od pH, temperatury i stabilności w recepturze, a przegląd z 2022 r., który wymienia bromelainę wśród enzymów złuszczających, znalazł tylko 11 prac o takich enzymach i niewiele badań klinicznych. Nie znaleźliśmy badania klinicznego peelingu z samą bromelainą. W laboratorium bromelaina z łupin ananasa hamowała wzrost gronkowca złocistego i bakterii związanych z trądzikiem, ale to nie zastępuje badań na ludziach.

Najlepiej udokumentowane jest działanie na martwą tkankę: skoncentrowana mieszanina enzymów z łodyg ananasa, bogata w bromelainę, jest od 2012 r. zatwierdzonym w UE lekiem do usuwania martwicy po głębokich oparzeniach u dorosłych. W metaanalizie miejscowa bromelaina skracała czas pełnego oczyszczenia rany średnio o około 7 dni. To lek stosowany w szpitalu, a nie kosmetyk. W badaniach in vitro i in vivo bromelaina działała przeciwobrzękowo, przeciwzapalnie i przeciwzakrzepowo, a jako preparat ziołowy jest przyjmowana głównie doustnie; te dane nie dotyczą kosmetyków.

Dla kogo

• skóra szorstka, która dobrze znosi peelingi, jako składnik peelingu enzymatycznego
• osoby bez uczulenia na bromelainę i inne enzymy

Stężenia

Bromelaina nie ma w CosIng wpisu w załącznikach ani limitu stężenia. W przejrzanych źródłach nie znaleźliśmy danych o typowych stężeniach w kosmetykach ani badań porównujących różne stężenia na skórze. Leki do oczyszczania oparzeń to skoncentrowane preparaty enzymatyczne, z którymi kosmetyków nie należy porównywać.

Jak zacząć

1. Przed pierwszym użyciem nałóż produkt na mały fragment skóry i obserwuj ją przez dobę.
2. Zacznij od raz w tygodniu i trzymaj produkt tylko przez czas podany na opakowaniu.
3. Po zmyciu nałóż krem nawilżający; przy pieczeniu lub świądzie zmyj produkt od razu.

Możliwe skutki uboczne

Bromelaina silnie uczula, głównie drogą wziewną: alergie (astma i inne objawy ze strony układu oddechowego) opisywano u osób zawodowo mających kontakt z pyłem enzymu, a testy skórne z czystą bromelainą mogą wywołać reakcję ogólnoustrojową nawet w dużym rozcieńczeniu. W badaniu osób z alergiami nikt z uczulonych na enzym ananasa nie miał objawów po zjedzeniu tego owocu. Przy stosowaniu leczniczym na rany zgłaszano m.in. pieczenie i ból (autorzy metaanalizy zastrzegają, że nie wszystkie zdarzenia musiały wynikać z bromelainy), a doustnie wzdęcia, nudności i ból głowy. Przy świądzie, pokrzywce lub obrzęku zmyj produkt, a przy duszności wezwij pomoc.

Ciąża i karmienie

Nie ma badań kosmetyków z bromelainą w ciąży. Suplementy doustne to osobna sprawa: bromelaina działa przeciwzakrzepowo, więc ich stosowanie w ciąży lub przy lekach przeciwzakrzepowych omów z lekarzem.

Najczęstsze pytania

Czy bromelaina naprawdę złuszcza skórę?

Rozkłada białka i ma w CosIng funkcję keratolityczną, ale badań klinicznych kosmetyków z bromelainą prawie nie ma. Jej działanie na skórę nie jest dobrze udokumentowane.

Czy bromelaina pomaga na trądzik?

W laboratorium hamowała wzrost bakterii związanych z trądzikiem, ale nie znaleźliśmy badań klinicznych. Przy trądziku idź do dermatologa.

Czy lek na oparzenia z bromelainą to to samo co kosmetyk?

Nie. To skoncentrowany preparat enzymatyczny stosowany w szpitalu do usuwania martwicy, zatwierdzony w UE w 2012 r. Wyników leczenia oparzeń nie można przenosić na kosmetyki.

Co potwierdzają źródła

• Bromelaina ma w CosIng funkcje keratolityczną i kondycjonującą skórę, bez wpisu w załącznikach. S1
• Bromelaina to mieszanina enzymów proteolitycznych z owoców i łodyg ananasa, z grupy proteaz cysteinowych podobnych do papainy. S3 S4 S10
• Bromelaina jest stosowana jako enzym złuszczający, ale przegląd znalazł tylko 11 prac o enzymach złuszczających i niewiele badań klinicznych; ważne są pH, temperatura i stabilność enzymu w recepturze. S2
• Koncentrat enzymów z łodyg ananasa bogaty w bromelainę zatwierdzono w UE w 2012 r. do oczyszczania głębokich oparzeń u dorosłych; miejscowa bromelaina skracała czas pełnego oczyszczenia rany średnio o ok. 6,9 dnia. S6 S5
• W badaniach in vitro i in vivo bromelaina działała przeciwobrzękowo, przeciwzapalnie i przeciwzakrzepowo; działania niepożądane doustne to wzdęcia, nudności i ból głowy, a miejscowe przy ranach pieczenie i ból. S3 S5
• Brak badań bromelainy stosowanej na skórę przeciw obrzękom i siniakom po zabiegach; badania doustnej dały mieszane wyniki. S7
• Bromelaina jest silnym alergenem zawodowym (uczulenie głównie drogą wziewną, testy skórne mogą wywołać reakcję ogólnoustrojową), a osoby uczulone na proteazę ananasa nie zgłaszały objawów po jego zjedzeniu. S8 S9 S10
• W laboratorium bromelaina z łupin ananasa hamowała wzrost S. aureus i bakterii związanych z trądzikiem. S11

Źródła

1. S1Baza CosIng, Komisja Europejska · 2026CosIng: BROMELAIN
2. S2Przegląd badań · 2022An overview of the use of proteolytic enzymes as exfoliating agents.
3. S3Przegląd badań · 2001Bromelain: biochemistry, pharmacology and medical use.
4. S4Przegląd badań · 2024Exploring the Therapeutic Potential of Bromelain: Applications, Benefits, and Mechanisms.
5. S5Przegląd badań · 2023Efficacy and safety of bromelain: A systematic review and meta-analysis.
6. S6Przegląd badań · 2023Bromelain-based enzymatic burn debridement: A systematic review of clinical studies on patient safety, efficacy and long-term outcomes.
7. S7Przegląd badań · 2016Is There a Role for Arnica and Bromelain in Prevention of Post-Procedure Ecchymosis or Edema? A Systematic Review of the Literature.
8. S8Badanie · 1988Asthma caused by bromelain: an occupational allergy.
9. S9Przegląd badań · 2007[Occupational allergies to bromelain].
10. S10Badanie · 2023Comparative Analysis of the Immune Response and the Clinical Allergic Reaction to Papain-like Cysteine Proteases from Fig, Kiwifruit, Papaya, Pineapple and Mites in an Italian Population.
11. S11Badanie · 2021Applications of bromelain from pineapple waste towards acne.

Treść hasła sprawdzona ze źródłami 7 października 2026. Limity i warunki stosowania w UE podajemy według bazy CosIng i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.